ΠΕΓΠ Γραπτός Λόγος, θέμα 30: Καραγκιόζης

Κείμενο προς ανάγνωση

30ο Θέμα

Διαβάστε με προσοχή το παρακάτω κείμενο και στη συνέχεια απαντήστε

στις ερωτήσεις που ακολουθούν.

Καλή σας επιτυχία

Καραγκιόζης

Διαφορετικοί θρύλοι έχουν διαμορφωθεί σχετικά με την καταγωγή

του Καραγκιόζη. Παραδοσιακά πιστεύεται ότι δημιουργός του ήταν ο

Σεΐχ Κιουστερί, που καταγόταν από την Προύσα και πέθανε εκεί το

1366. Σύμφωνα με τον θρύλο, ο Χατζηαβάτης και ο Καραγκιόζης

συμμετείχαν στην κατασκευή ενός τζαμιού για τον σουλτάνο Ορχάν,

ο πρώτος ως επιστάτης και ο δεύτερος ως εργάτης. Οι διάλογοι των

δύο ανδρών ήταν τόσο διασκεδαστικοί, ώστε οι

υπόλοιποι εργάτες σταματούσαν την εργασία τους και τους

παρακολουθούσαν. Όταν ο σουλτάνος πληροφορήθηκε την καθυστέρηση των εργασιών,

διέταξε τον θάνατο του Καραγκιόζη και του Χατζηαβάτη. Αργότερα μετάνιωσε για την

πράξη του και ο Σεΐχ Κιουστερί δημιούργησε τις φιγούρες των δύο ηρώων με σκοπό να

παρηγορήσει τον σουλτάνο. Σήμερα στην Προύσα υπάρχει ένα μνημείο (ο υποτιθέμενος

τάφος) του Καραγκιόζη και του Χατζηαβάτη.

Η παλαιότερη μαρτυρία για παράσταση Καραγκιόζη στον ελλαδικό χώρο χρονολογείται το

1809 και την τοποθετεί στην περιοχή των Ιωαννίνων. Το θεατρικό θέαμα διαδόθηκε και

άρχισε έκτοτε να παίζεται στην ελληνική γλώσσα διατηρώντας τα ίδια τεχνικά

χαρακτηριστικά διαμορφώνοντας, όμως, παράλληλα ξεχωριστό περιεχόμενο, αντλημένο

από την ελληνική παράδοση.

Στην Ελλάδα ο Καραγκιόζης, ως λαϊκός ήρωας, εκπροσωπεί τον φτωχό, εξαθλιωμένο,

πονηρό Έλληνα στο περιβάλλον της Τουρκοκρατίας. Είναι καμπούρης και περιστοιχίζεται

από την οικογένειά του, τον φίλο του Χατζηαβάτη, τον θείο του Μπάρμπα - Γιώργο και

άλλους χαρακτήρες. Ζει σε παράγκα (η παράγκα του Καραγκιόζη), είναι ξυπόλητος και μένει

απέναντι από το σεράι (το παλάτι) του Βεζίρη.

Τα θέματα των έργων του Θεάτρου Σκιών είναι συνήθως σατιρικά και προκαλούν γέλιο

στους θεατές, ενώ πολλές φορές αναφέρονται σε πραγματικά και σύγχρονα ζητήματα.

Το ελληνικό θέατρο Σκιών, που αποτελεί κομμάτι της εθνικής μας πολιτιστικής

κληρονομιάς, εκτός από τις φιγούρες του Καραγκιόζη και του Χατζηαβάτη, έχει και άλλες

φιγούρες της νεοελληνικής κοινωνίας, όπως ο Κολλητήρης, ο Σιορ - Διονύσιος ή Νιόνιος, η

Αγλαϊα, ο Σταύρακας κ.ά.